Keo giả hoàn toàn: làm bằng gì và nhận ra thế nào

Có hai dạng hàng không đúng như tên gọi, và chúng khác nhau về mức khó phát hiện.

Trộn keo ong mật vào keo ong dú — khó nhất, vì cả hai đều là keo ong thật. Không phép thử tại nhà nào phân biệt được.

Giả hoàn toàn — tức là thứ không phải keo ong. Dạng này dễ nhận ra hơn nhiều, nếu biết nhìn vào đâu.

Thường được làm bằng gì

Nguyên tắc chung của hàng giả: dùng thứ rẻ, sẵn, và trông giống.

Sáp nến hoặc sáp công nghiệp nhuộm màu sẫm. Rẻ nhất và hay gặp nhất.

Nhựa thông hoặc nhựa cây khác — trông rất giống vì bản thân keo ong cũng là nhựa cây, chỉ khác là do đàn gom về và trộn với sáp.

Hỗn hợp nhựa và sáp trộn tay, thêm chút keo thật cho có mùi.

Dạng cuối khó hơn hai dạng đầu, nhưng vẫn bắt được bằng cách nhìn mặt vỡ.

Ba thứ nhận ra được

1. Mặt vỡ quá đồng nhất. Đây là dấu hiệu mạnh nhất.

Bẻ ra nhìn bên trong: keo thô thật không đồng nhất — có mùn gỗ, có mẩu sáp, chỗ đậm chỗ nhạt, đôi khi có xác ong. Vì nó vốn được cạo ra từ mặt gỗ trong thùng.

Một khối đều tăm tắp như đúc khuôn thì đó là thứ được trộn và đổ ra, không phải thứ gỡ từ tổ.

2. Mùi lạ hoặc không mùi. Keo ong có mùi đặc trưng: hăng nhẹ, hơi cay, có mùi nhựa cây và chút mùi sáp.

Ngửi thấy mùi hoá chất, mùi dung môi, mùi thơm nhân tạo thì đó là câu hỏi thật. Và thứ gần như không mùi gì cũng đáng nghi không kém.

3. Để lạnh vẫn không giòn. Keo ong để lạnh thì giòn — đập nhẹ là vỡ vụn. Sáp nến để lạnh thì cứng nhưng vỡ theo kiểu khác, và nhiều loại vẫn dẻo.

Phép này không tuyệt đối nhưng nó bắt được phần lớn hàng gốc sáp.

Cái không dùng để đánh giá

Màu. Keo ong dú có màu từ vàng nhạt tới nâu sẫm gần đen, tuỳ cây trong vùng và tuỳ mùa. Không có màu chuẩn — và người làm hàng giả biết điều đó, nên họ nhuộm màu nào cũng được.

Thả vào nước xem chìm hay nổi. Phép này được lan truyền nhiều nhất và cũng vô nghĩa nhất — chìm hay nổi phụ thuộc tỷ lệ sáp và bọt khí bên trong.

Đốt. Gần như thứ hữu cơ nào cũng cho khói, và màu khói phụ thuộc nhiệt độ ngọn lửa hơn là mẫu thử.

Bao bì đẹp. Chỉ nói lên khâu đóng gói.

Cách tránh chắc hơn mọi phép thử

Hàng giả hoàn toàn gần như chỉ xuất hiện ở kênh mua mà mình không biết người bán là ai.

Mua thẳng của người nuôi thì rủi ro này gần như biến mất — vì họ có vườn, có thùng, và có thể chỉ cho mình xem.

Ba câu hỏi vẫn là cách lọc tốt nhất:

«Anh nuôi bao nhiêu thùng?» — người bán hàng giả không trả lời được cụ thể.

«Keo này thu mùa nào, thùng nào?»

«Cho em xem vườn được không?» — hoặc gọi video nếu ở xa.

Và mua lượng nhỏ trước từ một người mới, dùng thử, rồi mới mua tiếp.