Mấy phép thử tại nhà: cái nào nói lên gì, cái nào vô nghĩa

Tìm trên mạng thì ra cả loạt cách thử keo ong thật giả tại nhà. Vấn đề là phần lớn không chứng minh được điều người ta bảo nó chứng minh.

Và tin vào một phép thử sai còn nguy hơn không thử gì — vì nó cho cảm giác đã kiểm tra rồi.

Phép thử nói lên được điều gì đó

Ngửi. Đây là thứ có ích nhất và cũng đơn giản nhất. Keo ong có mùi đặc trưng — hăng, hơi cay, có chút mùi nhựa cây và mùi sáp.

Cái phép thử này bắt được là mùi lạ: mùi hoá chất, mùi dung môi, mùi thơm nhân tạo. Ngửi thấy thứ gì đó không thuộc về thiên nhiên thì đó là câu hỏi thật.

Nhưng nó không phân biệt được keo ong dú với keo ong mật, và không phát hiện được trộn sáp.

Làm lạnh rồi bẻ. Keo ong để lạnh thì giòn và vỡ vụn. Thứ để lạnh vẫn dẻo quẹo hoặc vẫn mềm nhũn thì đáng nghi — có thể lẫn nhiều sáp hoặc thứ khác.

Đây là phép thử ít bị nói tới nhưng hữu ích hơn phần lớn những cái đang lan truyền.

Nhìn mặt vỡ. Bẻ ra xem bên trong: keo thô thường không đồng nhất — có mùn gỗ, có mẩu sáp, có chỗ đậm chỗ nhạt. Một khối đều tăm tắp như đúc khuôn thì nên hỏi nó đã qua xử lý gì.

Phép thử không nói lên gì

Thả vào nước xem chìm hay nổi. Đây là cái được lan truyền nhiều nhất và cũng vô nghĩa nhất. Chìm hay nổi phụ thuộc tỷ lệ sáp lẫn trong đó và phụ thuộc bọt khí bên trong cục keo — cả keo thật lẫn thứ pha trộn đều có thể chìm hoặc nổi.

Đốt xem có khói đen không. Gần như thứ hữu cơ nào cũng cho khói khi đốt, và màu khói phụ thuộc nhiệt độ ngọn lửa nhiều hơn phụ thuộc mẫu thử. Ngoài ra đốt còn phá huỷ chính cái mình đang muốn đánh giá.

Xem màu. Keo ong dú có màu từ vàng nhạt tới nâu sẫm gần đen, tuỳ cây trong vùng và tuỳ mùa. Không có màu chuẩn — ai bảo màu nào mới là thật thì họ đang nói về keo của vùng họ.

Xem có tan trong nước không. Keo ong không tan trong nước. Nhưng nhiều thứ khác cũng không tan, nên kết quả này không loại trừ được gì.

Thứ mà không phép thử nào ở nhà làm được

Ba câu hỏi quan trọng nhất đều không trả lời được bằng mắt, mũi hay tay:

Keo ong dú hay keo ong mật? Đây là chênh lệch giá lớn nhất, và cũng là chỗ dễ bị đánh tráo nhất. Cả hai đều là keo ong thật, nên không có dấu hiệu nào ở nhà phân biệt chắc chắn được.

Có dư lượng thuốc không? Nhựa cây nằm ngoài trời, và thuốc phun lên cây thì đàn gom về luôn. Không ngửi thấy, không nhìn thấy.

Hàm lượng hoạt chất bao nhiêu? Phải kiểm nghiệm. Và vì thị trường trong nước chưa có phân hạng thường quy nên con số này hầu như không ai có.

Cái thay thế được cho phép thử

Vì phần lớn thứ quan trọng không kiểm được bằng tay, nên cách thực tế là chuyển việc kiểm từ món hàng sang người bán.

Ba câu, hỏi ở đâu cũng được:

Anh nuôi bao nhiêu thùng? Số thùng neo mọi thứ khác — nó quyết định lượng keo có thể có.

Keo này thu mùa nào, vùng nào? Người nuôi thật trả lời ngay và cụ thể.

Quanh vườn anh có ai phun thuốc không? Câu này ít ai hỏi, và chính vì vậy phản ứng khi nghe nó nói lên nhiều điều.

Ba câu đó không chắc chắn tuyệt đối, nhưng chúng đáng tin hơn mọi phép thả vào nước.